Tekst: zespół KupKryptowalute.pl ·
Uczciwie mówiąc: za link do eToro możemy otrzymać wynagrodzenie (affiliate). Jak oceniamy.
Kiedy w ogóle płacisz podatek
Wiele osób boi się, że sam zakup kryptowaluty wywoła obowiązek podatkowy. Tak nie jest. W Polsce podatek dotyczy dochodu ze zbycia kryptowalut. Według informacji na stronie podatki.gov.pl zbyciem jest przede wszystkim sprzedaż kryptowaluty za pieniądze, zapłata nią za towar lub usługę oraz uregulowanie nią zobowiązań.
Jeśli więc kupisz kryptowalutę za 400 zł i nic z nią nie zrobisz, nie płacisz podatku. Jeśli po roku sprzedasz ją za 600 zł, od różnicy pomniejszonej o koszty zapłacisz 19 %.
Ważna wiadomość dla początkujących: zamiana jednej kryptowaluty na inną, na przykład bitcoina na ether, nie jest opodatkowana. Podatek pojawi się dopiero wtedy, gdy wyjdziesz z kryptowalut do złotych, euro czy dolarów albo zapłacisz kryptowalutą za coś realnego.
Płacenie kryptowalutą za zakupy też jest zbyciem. Jeśli kupisz bitcoinem kartę podarunkową albo usługę, a bitcoin w tym czasie zyskał na wartości, powstaje dochód, który trzeba wykazać.
Ile wynosi podatek i jak liczyć dochód
Stawka wynosi 19 % dochodu. Dochód to przychód ze zbycia minus koszty. Przychodem jest kwota, którą dostałeś przy sprzedaży. Kosztami są wydatki na zakup kryptowalut, razem z opłatami pobranymi przez aplikację.
Przykład: kupujesz w Revolut kryptowalutę za 400 zł i płacisz 10,99 zł opłaty (według cennika kryptowalut Revolut). Koszt to 410,99 zł. Po roku sprzedajesz za 600 zł i płacisz opłatę za sprzedaż, która też powiększa koszty. Dochód to 600 zł minus wszystkie koszty, a podatek to 19 % tej kwoty.
Jeżeli sprzedasz ze stratą, podatku nie płacisz. Nadwyżka kosztów przechodzi na kolejny rok i może pomniejszyć przyszły dochód z kryptowalut.
Dochodu z kryptowalut nie łączysz z innymi dochodami kapitałowymi, na przykład z akcji. To osobna część rozliczenia. Strata z akcji nie zmniejszy więc podatku od kryptowalut i odwrotnie.
Przykład z kilkoma zakupami
Załóżmy, że w ciągu roku kupujesz kryptowalutę trzy razy: za 200 zł, za 300 zł i za 500 zł. Łącznie z opłatami wydajesz około 1 030 zł. Pod koniec roku sprzedajesz część za 700 zł. Przychód to 700 zł, a koszty to wszystkie wydatki na zakup, czyli 1 030 zł. W tym roku wychodzi więc strata, a nadwyżka kosztów przechodzi na kolejny rok.
To może wydawać się dziwne, bo przecież sprzedałeś tylko część. Polskie zasady dla kryptowalut nie wymagają jednak przypisywania kosztu do konkretnej monety. Liczy się suma przychodów i suma kosztów w roku, a nadwyżka kosztów przenosi się dalej.
PIT-38 także w roku bez sprzedaży
Tu wiele osób popełnia błąd. Koszty zakupu kryptowalut wykazujesz w PIT-38 nawet wtedy, gdy w danym roku niczego nie sprzedałeś. Dzięki temu koszty przechodzą na następne lata i zmniejszą podatek, gdy w końcu sprzedasz.
Jeśli pominiesz ten krok, możesz stracić prawo do rozliczenia części kosztów. W praktyce oznacza to wyższy podatek w przyszłości, choć kupiłeś drożej.
Termin złożenia zeznania to 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym kupowałeś lub sprzedawałeś. Zeznanie złożysz przez internet w usłudze Twój e-PIT albo w formie papierowej.
Jeśli zapomnisz o terminie, nie zwlekaj. Złożenie zeznania z opóźnieniem, razem z wyjaśnieniem, jest zawsze lepsze niż całkowite pominięcie rozliczenia.
Gdzie w PIT-38 są kryptowaluty
W formularzu PIT-38 kryptowaluty mają osobną część. Wpisujesz w niej przychód ze zbycia, koszty poniesione w danym roku oraz koszty z lat poprzednich, których jeszcze nie odliczyłeś. Formularz sam prowadzi przez kolejne pola, a w usłudze Twój e-PIT część danych może być już uzupełniona, jeśli dotyczy innych dochodów kapitałowych. Dane o kryptowalutach zwykle wpisujesz samodzielnie.
Przed wysłaniem sprawdź, czy kwota kosztów z poprzednich lat zgadza się z tym, co wykazałeś rok wcześniej. To najczęstsze miejsce pomyłek.
Jakie dokumenty zbierać od pierwszego dnia
Żadna z aplikacji nie złoży za Ciebie PIT-38. Dają one tylko historię transakcji, którą trzeba samodzielnie przełożyć na złote. Dlatego dobrze jest od pierwszego zakupu prowadzić proste zestawienie.
Zapisuj datę transakcji, kwotę w walucie zakupu, kwotę w złotych i pobraną opłatę. W Revolut kupujesz wprost za złote, więc sprawa jest najprostsza. W Bitpandzie i w Bitvavo płacisz w euro, a w eToro w dolarach. Wtedy kwotę przeliczasz na złote według zasad dla przychodów i kosztów w walutach obcych.
Na koniec roku pobierz z każdej aplikacji pełną historię transakcji i zachowaj ją razem z potwierdzeniami przelewów. Dokumenty trzymaj przez kilka lat, bo urząd może poprosić o wyjaśnienia.
Jeśli korzystasz z kilku aplikacji jednocześnie, zbieraj dane z każdej osobno. Najłatwiej zgubić koszty z tej aplikacji, z której korzystałeś tylko raz na próbę.
Proste zestawienie w arkuszu
Wystarczy arkusz z kilkoma kolumnami: data, aplikacja, rodzaj operacji, kwota w walucie, kurs przeliczenia, kwota w złotych i opłata. Każdy zakup i każdą sprzedaż wpisujesz od razu, a nie w kwietniu. Pięć minut miesięcznie oszczędza kilka godzin szukania na koniec roku.
Zakupy cykliczne w Revolut czy Bitpandzie wpisuj zbiorczo raz w miesiącu, ale z podziałem na poszczególne transakcje z historii. Dzięki temu nic nie umknie.
Zakupy w euro i dolarach
Jeśli kupujesz w Bitpandzie lub Bitvavo za euro, a w eToro za dolary, każdą kwotę musisz przeliczyć na złote. Zwykle stosuje się średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego przed dniem transakcji. Zapisuj ten kurs w zestawieniu od razu, bo po roku trudno odtworzyć dziesiątki dat. W Revolut, gdzie płacisz złotymi, tego kroku nie ma, co dla wielu początkujących jest dużą ulgą.
Najczęstsze błędy początkujących
Pierwszy błąd to przekonanie, że podatek trzeba zapłacić od samego wzrostu kursu. Dopóki nie zbywasz kryptowaluty, wzrost wartości nie jest opodatkowany.
Drugi błąd to pomijanie opłat. Każda opłata za zakup czy sprzedaż zmniejsza dochód. Przy wielu małych zakupach suma opłat bywa zauważalna.
Trzeci błąd to brak PIT-38 w roku, w którym tylko kupowałeś. Czwarty to mylenie zamiany krypto na krypto ze sprzedażą. Piąty to założenie, że zagraniczna aplikacja sama poinformuje urząd i nic nie trzeba robić. Obowiązek rozliczenia zawsze spoczywa na Tobie.
Szósty błąd to wyrzucenie historii po zamknięciu konta w aplikacji. Zanim zamkniesz konto, pobierz pełny wyciąg transakcji.
Pamiętaj też, że zasady podatkowe mogą się zmieniać. Przed złożeniem zeznania zajrzyj na stronę podatki.gov.pl i sprawdź, czy opis zbycia kryptowalut nie został zaktualizowany.
Kiedy warto zapytać doradcę
Proste przypadki, czyli kilka zakupów i jedna sprzedaż w roku, większość osób rozliczy samodzielnie. Jeśli korzystasz z wielu aplikacji, płacisz kryptowalutą za usługi albo masz bardzo dużo transakcji, rozważ pomoc doradcy podatkowego.
Ten tekst wyjaśnia ogólne zasady opisane przez Ministerstwo Finansów i nie zastępuje porady podatkowej. Kryptowaluty to ryzykowne aktywa, a ich kurs może mocno spaść. Kupuj tylko u firm z licencją MiCA, którą sprawdzisz w rejestrze ESMA, i tylko za pieniądze, które możesz stracić.
Przeczytaj też
- Pierwszy zakup kryptowaluty w telefonie: przewodnik
- Oszustwa kryptowalutowe: jak ich nie dać się nabrać
- Revolut (7,1/10)
- Bitpanda (7,6/10)
Pytania, które często dostajemy
Czy płacę podatek, gdy tylko kupię kryptowalutę?
Nie. Podatek pojawia się przy zbyciu, na przykład sprzedaży za złote. Sam zakup warto jednak wykazać w PIT-38 jako koszt.
Czy zamiana bitcoina na inną kryptowalutę to zbycie?
Nie. Wymiana jednej kryptowaluty na inną nie jest opodatkowana.
Do kiedy składam PIT-38?
Do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.
Czy opłaty aplikacji są kosztem?
Tak. Opłaty związane z zakupem i zbyciem kryptowalut wliczasz do kosztów.
Czy aplikacja rozliczy podatek za mnie?
Nie. Bitpanda, Bitvavo, eToro i Revolut nie składają za Ciebie PIT-38. Dostarczają tylko historię transakcji.